على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

943

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

همديگر نگريستن كه كدام يك بزرگتر است . تكامل ( tak mol ) م . ع . تمام شدن . تكاميشى ( tak mici ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تعاقب و نيك كوشيدن در راندن . تكان ( tak n ) ا . پ . صدمه و جنبش و لرزش و بر جهيدگى از جاى . و تكان خوردن : از جاى بر جستن و جنبيدن و لرزش گرفتن و مضطرب شدن . و تكان دادن : از جاى حركت خود دادن و راندن و لرزانيدن و جنبانيدن . تكانيدن ( tak nidan ) ف م . پ . جنبانيدن و جنبش دادن و به حركت در آوردن و جنبانيدن درخت . تكاو ( tak v ) ا . پ . زمين آب كند و مجرائى كه سيل كنده باشد و زمين ناهموار كه بعضى جاى آن را آب فرو گرفته باشد و بعضى جاى خشك بود . مر . تكاب . تكاوح ( tak voh ) م . ع . مروسيدن با يكديگرى در بدى يق تكاوحا اى تمارسا و تعالجا فى الشيئ بينهما . تكاور ( tak var ) ا . پ . ستور روندهء خوش رفتار عموما و اسب و اشتر خوش رفتار خصوصا . تكاور ابلق : دنيا و روزگار و روز و شب . تكاوس ( tak vos ) م . ع . تو بر تو شدن گوشت . و بسيار بر هم نشستن گياه و علف . تكاول ( tak vol ) م . ع . اظهار كوتاهى نمودن . و باز ايستادن از امرى . تكايد ( tak yod ) م . ع . هم را فريفتن و مكر نمودن يق هما يتكايدان و لا يقال يتكاودان . و تكايده الامر اى شق عليه و اشتد . تكايد ( tak yod ) ا . ع . سختى و دشوارى يق فيه تكايد اى تشدد . تكايس ( tak yos ) م . ع . زيرك گردانيدن . تكايل ( tak yol ) م . ع . به يكديگر پيمودن . و خلاف و معارضه نمودن در دشنام يق هما يتكايلان . و لا تكايل بالدم اى لا يجوز لك ان تقتل الا ثارك . تكبب ( takabbob ) م . ع . تكببت الابل : بر افتادند شتران از بيمارى و يا لاغرى . و تكبب الرجل : رنجيده و منقبض گرديد آن مرد از بيمارى و يا سردى . و تكبب الرمل : بسته شد ريگ و تو بر تو نشست . تكبد ( takabbod ) م . ع . تكبدت الشمس : در ميانهء آسمان در آمد آفتاب . و تكبد الامر : آهنگ كار كرد . و تكبد اللبن : ذفرك شد و ستبر گرديد شير . و كذا تكبد الدم . تكبر ( takabbor ) م . ع . بزرگ‌منشى نمودن و گردن‌كشى كردن . تكبر ( takabbor ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - غرور و خودبينى و گردن‌كشى و گستاخى و بزرگ‌منشى و عظمت و بزرگوارى و برتنى و بوج و پغار . تكبرانه ( takabbor ne ) م ف . پ . بطور تكبر و بزرگ‌منشى و بطور بوج و پغار . تكبس ( takabbos ) م . ع . پا سپرده شدن . تكبكب ( takabkob ) م . ع . در پيچيده شدن بجامه . تكبن ( takabbon ) م . ع . فربه شدن . تكبند ( tak - band ) ا . پ . كمربندى از ابريشم و يا پشم شتر و مانند آن كه بر يك سر آن تكمه و يا مهره‌اى و بر سر ديگرش انگله‌اى نصب كنند و چون خواهند بر كمر بند كنند مهره را در انگله اندازند . تكبى ( takabbi ) م . ع . تكبى على المجمرة : در وا داشت جامه را بر بوى سوز و بخور كرد . تكبيب ( takbib ) م . ع . كباب ساختن . تكبية ( takbeyat ) م . ع . كبى النار : خاكستر انداخت بر آتش . تكبيث ( takbis ) م . ع . پهلو خمانيدن كشتى را و نقل كردن رخت آن بديگر كشتى . تكبيد ( takbid ) م . ع . در ميانهء آسمان در آمدن آفتاب و جز آن . و كبد النجم السماء : در وسط آسمان در آمد آن ستاره . تكبير ( takbir ) م . ع . كبر تكبيرا و كبارا : اللّه اكبر گفت . و كبر الشيئ : بزرگ و كلان گردانيد آن چيز را و بزرگ شمرد و به بزرگى صفت كرد آن را . تكبير ( takbir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اللّه اكبر گفتن . تكبيع ( takbi ' ) م . ع . نيك بريدن ( شدد للمبالغة ) . تكبيل ( takbil ) م . ع . كبل الاسير : بند كرد اسير را در زندان و جز آن . و كبلتك دينك : در تاخير انداختم وام تو را . تكة ( takkat ) م . ع . تكه تكا و تكة . مر . تك . تكة ( takkat ) ا . ع . شلوار بند . ج : تكك ( tekak ) . تكتاز ( tak - t z ) ا . پ . دو و تاخت و سرعت و شتاب و تلاش و تجسس . تكتب ( takattob ) م . ع . فراهم آمدن و مجتمع شدن . تكتف ( takattof ) م . ع . تكتفت الخيل : بلند گرديد فروع شانه‌هاى آن خيل . و تكتف الكتفان فى مشيه : برجست آن كتفان در رفتار خود و كتفان ملخى را گويند كه تازه به پريدن آمده باشد . تك تك ( tak - tak ) م ف . پ . يكى يكى و جدا و فردفرد . و تكتك پا : آواز پا در هنگام رفتن . و تكتك پا رفتن : ترسيدن از آواز پا . و تكتك پا مىرساند : او لاف